شمس الدين محمد بن محمود آملي
353
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )
جوز را بهر چه وصل كنند نگيرد الا بفستق كه بگيرد و ثمره او بغايت خوب باشد . و چون خواهند درخت انجير كارند اگر انجير را در ميان آب نمك نهند و و بعد از زمانى بيرون آرند و يكروز در سرگين گاو نهند و بعد از آن بكارند انجير بغايت خوش طعم و شيرين باشد و اگر به آب زيتون او را آب دهند همين خاصيت دهد و اگر در زير درخت انجير عنصل بكارند ثمره او نيفتد و اگر خاكستر چوب انجير را در تابستان بيفشايند هر كرمى كه باشد هلاك شود و اگر بوقت نشاندن درخت سيب در زير او فضله آدمى و خوك بنهند رنگ سيب آن بغايت سرخ شود و اگر در حوالى آن عنصل بكارند ثمره او نيفتد و اگر بدردى شراب درخت سيب را سقى كنند و فضله و سميد شكوفه در زير او ريزند ثمره او خوش طعم باشد . و چون درخت انار بنشانند اگر در حوالى آن آهن بكارند قوى شود و ثمره بسيار دهد و اگر بوقت نشاندن او عسل فرو ريزند انار شيرين باشد و اگر سركه ترش و اگر خواهند انار از درخت نريزد و آفت نرسد مرقشيشاى بحرى بر شاخ او بنديد و اگر مسمارى از زر در زير ساق او دفن كنند همين فائده دارد و انار منشق نشود و اگر خواهند دانه او را استخوان نباشد زير شاخهاى غرس او را بشكافند و درون را از بيخ پاك كنند و آنها را بگياهى كه به عربى بردى خوانند « 1 » يا بگياه ديگر استوار ببندند و بكارند دانهاى او همه آب شود و اگر خاكستر حمام را به آب بياميزند و در بيخ او فرو ريزند دانهاى انار بغايت سرخ شود و اگر بخواهند انار ترش شيرين شود اصل درخت را ظاهر كنند آن را بفضله خوك طلا كنند و به بول آدمى نضج دهند و چنان كه بود خاك پر كنند ترشى او برود . و گويند عدد دانهاى انار يك درخت جمله يكسان بود . و درخت زيتون درخت مبارك بسيار نفع است و صاحب فلاحت آورده است كه بايد در زير درخت زيتون خاك بسيار باشد چه هر چند غبار به دو بيشتر رسد دسم و نضج او بيشتر باشد .
--> ( 1 ) يعنى پيزر